Akut ve subakut dönemde ağır nörolojik etkilenimi bulunan hastalar için erken, yoğun ve kapsamlı nörorehabilitasyon yaklaşımı.
İnme ve beyin hasarı sonrasında rehabilitasyon sürecinin mümkün olan en erken dönemde başlatılması; hastanın güvenli şekilde mobilize edilmesi, komplikasyonların önlenmesi ve fonksiyonel iyileşme sürecinin desteklenmesi açısından önem taşır.
Akut ve subakut dönemde tedavi yaklaşımımız; hastanın tıbbi durumu ile rehabilitasyon gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesine, yakın hekim takibine ve kişiye özel yoğun terapi programlarının uygulanmasına dayanır.
Erken Nörorehabilitasyon
Akut ve subakut dönemde ağır nörolojik etkilenimi bulunan hastalarda temel hedefimiz; en erken dönemde güvenli mobilizasyonun sağlanması, komplikasyonların önlenmesi ve fonksiyonel iyileşmenin başlatılmasıdır.
Bu süreçte hastalar; fizyoterapi, ergoterapi ve konuşma-yutma terapisi alanlarında bire bir ve yoğun rehabilitasyon programlarına alınır. Nöroloji, Beyin ve Sinir Cerrahisi ile ihtiyaç duyulan diğer branşlar tarafından yakın tıbbi takip sağlanır.
Hastanın klinik durumunda meydana gelebilecek değişiklikler hızla değerlendirilir ve gerektiğinde yoğun bakım desteği sunulabilir. Böylece ağır nörolojik etkilenimi bulunan hastalar için rehabilitasyon ve tıbbi takip aynı süreç içerisinde birlikte yürütülebilir.
Kimler Akut Nörorehabilitasyon Programına Alınabilir?
Hastanın genel sağlık durumu ve rehabilitasyona uygunluğu multidisipliner ekip tarafından değerlendirilerek tedavi programı oluşturulur.
Akut ve erken dönem nörorehabilitasyon programı özellikle;
- Yoğun bakım takibi sonrasında yakın izlem gerektiren,
- Bilinç düzeyinde etkilenme bulunan,
- Ağır motor kaybı gelişen,
- Trakeostomi veya PEG bulunan,
- Tıbbi komplikasyon riski yüksek olan,
- İnme veya travmatik beyin hasarı sonrasında ağır nörolojik etkilenim gelişen
hastalarda uygulanabilmektedir.
Minimal bilinç düzeyindeki ağır etkilenmiş hastalar da klinik durumları değerlendirilerek bu kapsamlı rehabilitasyon yaklaşımına alınabilir.
Kapsamlı ve Bütünsel Tedavi Yaklaşımı
Her hastanın nörolojik etkilenimi, klinik durumu ve fonksiyonel kapasitesi farklıdır. Bu nedenle tedavi planı; hastanın mevcut klinik durumu, nörolojik hasarın tipi ve ulaşılabilir en üst fonksiyonel hedefler göz önünde bulundurularak kişiye özel olarak oluşturulur.
Erken Rehabilitasyon
İnme ve beyin hasarı gibi nörolojik durumlarda rehabilitasyon mümkün olan en erken aşamada başlatılır.
Tıbbi Bakım ve Nörorehabilitasyon
Solunum desteği, trakeostomi veya beslenme tüpü gibi ek tıbbi ihtiyaçları bulunan hastalarda rehabilitasyon süreci, gerekli tıbbi bakım ile eş zamanlı olarak sürdürülebilir.
Yoğun ve Kapsamlı Terapi
Hastanın ihtiyaçlarına göre tedavi programında;
- Robotik fizik tedavi,
- Fizyoterapi,
- Ergoterapi,
- Konuşma ve yutma terapisi,
- Kognitif rehabilitasyon
uygulamalarına yer verilebilir.
Multidisipliner Ekip
Nörorehabilitasyon alanında çalışan fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanları, ilgili branş hekimleri, rehabilitasyon hemşireleri ve terapistler hastanın tedavi sürecini birlikte yürütür.
Yakın Tıbbi Takip ve Multidisipliner Destek
Akut ve subakut dönemdeki hastalarda rehabilitasyon kadar hastanın genel tıbbi durumunun yakından takip edilmesi de tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır.
Bu kapsamda;
- Fizik Tedavi ve Nörorehabilitasyon Uzmanı tarafından günlük hekim takibi,
- Nöroloji, Beyin ve Sinir Cerrahisi, Kardiyoloji, Enfeksiyon Hastalıkları ve Dahiliye gibi ilgili branşlardan konsültasyon,
- Haftalık Liyezon Psikiyatrisi (Nöropsikiyatri) değerlendirmesi,
- Bası yarası, PEG ve trakeostomi bakımında deneyimli hemşirelik hizmeti,
- Beslenme ve diyet danışmanlığı,
- İhtiyaç halinde hastaya özel sürekli hemşire takibi
sunulmaktadır.
Erken Dönem Rehabilitasyona Özel Uygulamalar
Ağır nörolojik etkilenimi bulunan hastaların tedavi sürecinde ortaya çıkabilecek yutma, solunum, beslenme ve spastisite gibi sorunlara yönelik özel değerlendirme ve uygulamalar rehabilitasyon programına dahil edilebilir.
Bu kapsamda;
- Yatak başı fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi (FEES),
- PEG bakımı ve yutma terapisi,
- Trakeostomi bakımı ve dekannülasyon süreci,
- Solunum rehabilitasyonu,
- Spastisite yönetiminde botulinum toksin uygulamaları
gerçekleştirilebilir.
Robotik Nörorehabilitasyon
İnme, travmatik beyin hasarı, beyin cerrahisi sonrasında gelişen nörolojik kayıplar ve omurilik yaralanmalarında nöroplastisiteyi uyaran robot destekli yüksek yoğunluklu rehabilitasyon, kapsamlı nörorehabilitasyon programının önemli bileşenlerinden biridir.
Robotik rehabilitasyon programları hastaya özel fonksiyonel hedefler doğrultusunda planlanır.
Robotik sistemler;
- Erken dönemde güvenli mobilizasyonun sağlanmasına,
- Uzun süreli ve yüksek tekrarlı hareket eğitimine,
- Hareketlerin doğru şekilde tekrar edilmesine,
- Hastanın tedaviye katılımının ve motivasyonunun artırılmasına
olanak sağlar.
Bu yaklaşım ile ağır derecede etkilenmiş hastalarda dahi fonksiyonel kazanımların mümkün olan en üst düzeye çıkarılması hedeflenir.
Güvenli Mobilizasyondan Fonksiyonel İyileşmeye
Akut dönemde rehabilitasyon yalnızca hareket egzersizlerinden oluşan bir süreç değildir. Hastanın tıbbi durumunun yakından izlendiği, farklı branşların birlikte çalıştığı ve rehabilitasyon uygulamalarının kişiye özel hedefler doğrultusunda planlandığı bütüncül bir tedavi yaklaşımıdır.
Hastane koşullarında sunulan yatılı rehabilitasyon modeli; gerektiğinde yoğun bakım desteği, multidisipliner doktor takibi, ileri robotik rehabilitasyon teknolojileri ve yoğun kişiselleştirilmiş terapi programlarının bir arada yürütülmesine olanak tanır.
Amaç; hastanın klinik durumuna uygun en erken aşamada rehabilitasyona başlamak ve güvenli, kontrollü ve kapsamlı bir tedavi süreci ile fonksiyonel iyileşmeyi desteklemektir.
