İnme (felç), beynin bir bölümüne giden kan akımının azalması veya kesilmesi ya da beyin damarlarından birinin kanaması sonucu ortaya çıkan ciddi ve acil bir nörolojik durumdur. Beyin dokusunun oksijen ve besin ihtiyacının karşılanamaması, kısa süre içerisinde beyin hücrelerinin etkilenmesine ve çeşitli nörolojik fonksiyon kayıplarının ortaya çıkmasına neden olabilir.
İnmenin etkileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Beyinde etkilenen bölgeye ve hasarın büyüklüğüne bağlı olarak hastalarda kol ve bacaklarda güçsüzlük, yürüme bozukluğu, denge kaybı, konuşma ve yutma güçlüğü, görme problemleri, bilişsel değişiklikler ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık gelişebilir.
İnme tedavisi yalnızca akut dönemde gerçekleştirilen tıbbi müdahalelerden oluşmaz. Hastanın hayati durumu stabil hale getirildikten sonra başlayan kapsamlı ve kişiye özel rehabilitasyon, tedavi sürecinin en önemli aşamalarından biridir.
Rehabilitasyonun temel amacı; kaybedilen fonksiyonların yeniden kazanılmasını desteklemek, mevcut yetenekleri geliştirmek, komplikasyonları azaltmak ve hastanın günlük yaşamında mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaşmasına yardımcı olmaktır.
Felç (İnme) Nedir?
Felç (inme), beynin belirli bir bölümündeki kan dolaşımının bozulması sonucunda ortaya çıkan akut nörolojik bir tablodur.
Beyin hücreleri sürekli olarak oksijen ve glikoza ihtiyaç duyar. Beyin dokusuna giden kan akımının kesilmesi veya beyin içerisinde kanama meydana gelmesi durumunda ilgili bölgedeki sinir hücreleri etkilenmeye başlar.
Hasarın ortaya çıktığı beyin bölgesine göre kişinin hareket, konuşma, görme, denge, yutma, algılama, hafıza veya diğer fonksiyonları etkilenebilir.
İnme ileri yaşlarda daha sık görülmekle birlikte her yaş grubunda ortaya çıkabilir. Belirtilerin aniden gelişmesi durumunda zaman kaybetmeden acil sağlık hizmetlerine başvurulması gerekir.
İnme Türleri Nelerdir?
İnme temel olarak iki ana gruba ayrılır:
İskemik İnme
İskemik inme, beyni besleyen damarlardan birinin pıhtı veya farklı bir mekanizma nedeniyle tıkanması sonucunda meydana gelir.
Beynin ilgili bölgesine yeterli kan ulaşamadığında oksijen ve besin desteği azalır ve beyin hücrelerinde hasar gelişebilir.
İskemik inmelerde akut tedavinin temel amaçlarından biri uygun hastalarda tıkalı damardaki kan akımının mümkün olduğunca hızlı şekilde yeniden sağlanmasıdır.
Hemorajik İnme
Hemorajik inme, beyin içerisindeki veya beynin çevresindeki damarlardan birinin yırtılması ve kanama meydana gelmesi sonucu gelişir.
Kanamanın yeri ve büyüklüğüne bağlı olarak beyin dokusunda basınç artışı ve farklı düzeylerde nörolojik etkilenme ortaya çıkabilir.
Hemorajik inmelerde tedavi yaklaşımı kanamanın nedeni, büyüklüğü, lokalizasyonu ve hastanın genel tıbbi durumuna göre belirlenir.
Her iki inme türünde de akut tedavinin ardından hastada kalan nörolojik ve fonksiyonel kayıplara yönelik rehabilitasyon programı planlanabilir.
İnme Belirtileri Nelerdir?
İnme belirtileri genellikle ani şekilde ortaya çıkar.
En sık görülen belirtiler arasında:
-
Yüzün bir tarafında ani düşme veya asimetri,
-
Bir kol veya bacakta ani güçsüzlük ya da uyuşma,
-
Özellikle vücudun bir tarafında hareket kaybı,
-
Konuşmada bozulma,
-
Söylenenleri anlamakta güçlük,
-
Ani görme kaybı veya çift görme,
-
Ani denge ve koordinasyon bozukluğu,
-
Yürümekte güçlük,
-
Nedeni açıklanamayan ani ve şiddetli baş ağrısı,
-
Bilinç düzeyinde değişiklik
yer alabilir.
Bu belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıktığında belirtilerin geçmesini beklemek doğru değildir. İnmede akut tedavi seçeneklerinin uygulanabilmesi açısından zaman önemli bir faktördür ve hastanın mümkün olan en kısa sürede inme konusunda deneyimli bir sağlık merkezinde değerlendirilmesi gerekir.
Felç Tedavisi Nasıl Yapılır?
İnme tedavisi hastalığın türüne, başlangıç zamanına, etkilenen beyin bölgesine, hastanın genel tıbbi durumuna ve eşlik eden hastalıklara göre planlanır.
Tedavi genel olarak iki ana dönemde ele alınabilir:
-
Akut inme tedavisi
-
İnme sonrası rehabilitasyon
Akut dönemde öncelik beyin hasarının ilerlemesini sınırlamak, hayati fonksiyonları korumak ve uygun hastalarda inmeye neden olan temel probleme müdahale etmektir.
İskemik inmelerde uygun hastalarda damar açıcı ilaç tedavileri veya mekanik trombektomi gibi girişimsel yöntemler değerlendirilebilir. Hemorajik inmelerde ise kanamanın kontrol altına alınması, beyin basıncının yönetilmesi ve gerekli durumlarda nöroşirürjik girişimler gündeme gelebilir.
Akut tıbbi tedavinin ardından hastanın durumu stabil hale geldiğinde rehabilitasyon süreci başlar.
İnme sonrasında kalıcı olabilecek fonksiyon kayıplarının azaltılması ve hastanın bağımsızlığının geliştirilmesi açısından bu dönem büyük önem taşır.
Felç Sonrası Hangi Fonksiyonlar Etkilenebilir?
İnme yalnızca kol veya bacak hareketlerini etkileyen bir hastalık değildir.
Beynin etkilenen bölgesine göre birçok farklı fonksiyonda değişiklik meydana gelebilir.
Kol ve Bacak Fonksiyonları
Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya ileri düzey hareket kaybı görülebilir. Hasta kolunu kaldırmakta, elini kullanmakta, ayağa kalkmakta veya yürümekte zorlanabilir.
Denge ve Yürüme
Kas kuvvetinin yanı sıra denge, koordinasyon ve duyu sistemlerinin etkilenmesi yürüme fonksiyonunu bozabilir.
Hastada asimetrik yürüme, ayağın takılması, kısa adım, denge kaybı veya düşme riski gelişebilir.
El ve Üst Ekstremite Fonksiyonları
İnme sonrasında omuz, dirsek, el bileği ve parmak hareketleri etkilenebilir.
Hasta bir nesneye uzanma, kavrama, bardak tutma, düğme ilikleme veya yemek yeme gibi günlük aktivitelerde güçlük yaşayabilir.
Konuşma ve Dil Fonksiyonları
Bazı hastalarda konuşma seslerini oluşturma güçlüğü veya dili anlama ve kullanma becerisini etkileyen afazi gelişebilir.
Yutma Fonksiyonu
İnme sonrasında yutma kaslarının koordinasyonu etkilenebilir. Bu durum sıvı ve besinlerin güvenli şekilde tüketilmesini zorlaştırabilir.
Bilişsel Fonksiyonlar
Dikkat, hafıza, problem çözme, planlama, karar verme ve çevresel farkındalık gibi bilişsel beceriler etkilenebilir.
Görsel ve Algısal Fonksiyonlar
Görme alanı kayıpları, mekânsal algı bozuklukları veya vücudun bir tarafını fark etmekte güçlük gibi sorunlar görülebilir.
Duygusal ve Psikolojik Durum
İnme sonrasında depresyon, kaygı, motivasyon kaybı ve duygusal değişiklikler görülebilir.
Bu nedenle rehabilitasyon programı yalnızca kas kuvvetine odaklanmamalı; hastanın fiziksel, bilişsel, iletişimsel ve psikososyal ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmelidir.
Felç Sonrası Rehabilitasyonun Önemi
Felç sonrası rehabilitasyonun temel amacı, hastanın mümkün olan en yüksek fiziksel ve fonksiyonel kapasiteye ulaşmasını ve günlük yaşamda bağımsızlığını mümkün olduğunca yeniden kazanmasını desteklemektir.
İnme sonrasında hastalarda hareket, iletişim, bilişsel fonksiyonlar ve günlük yaşam becerileri farklı düzeylerde etkilenebilir.
Rehabilitasyon süreci bu kayıpların ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi ve hastaya özgü hedeflerin belirlenmesiyle başlar.
Tedavinin hedefleri arasında:
-
Kas kuvvetinin geliştirilmesi,
-
Hareket kontrolünün artırılması,
-
Eklem hareket açıklığının korunması,
-
Oturma ve gövde kontrolünün geliştirilmesi,
-
Ayağa kalkma ve transfer becerilerinin çalışılması,
-
Denge ve koordinasyonun geliştirilmesi,
-
Yürüme fonksiyonlarının desteklenmesi,
-
Kol ve el kullanımının geliştirilmesi,
-
Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığın artırılması,
-
Konuşma ve iletişim becerilerinin desteklenmesi,
-
Güvenli yutma fonksiyonunun geliştirilmesi,
-
Bilişsel becerilerin desteklenmesi,
-
Hastanın sosyal yaşama ve mümkün olan durumlarda iş hayatına yeniden katılımının desteklenmesi
yer alabilir.
Rehabilitasyon hedefleri hastanın mevcut fonksiyonel seviyesine göre belirlenir ve tedavi süreci boyunca yeniden değerlendirilir.
İnme Sonrası Rehabilitasyona Ne Zaman Başlanmalıdır?
İnme rehabilitasyonu hastanın tıbbi durumu izin verdiği ölçüde akut dönemde başlayan bir süreçtir.
Ancak erken rehabilitasyon, hastanın inmeden hemen sonra yoğun şekilde ayağa kaldırılması anlamına gelmez.
Akut dönemde hastanın tansiyonu, kalp ve solunum fonksiyonları, bilinç düzeyi, inmenin türü, beyin görüntülemeleri ve genel tıbbi durumu değerlendirilerek rehabilitasyonun ne zaman ve hangi yoğunlukta başlayacağı belirlenir.
Tıbbi olarak uygun hastalarda ilk aşamada;
-
Yatak içi pozisyonlama,
-
Eklem hareket açıklığının korunması,
-
Solunum çalışmaları,
-
Güvenli oturma,
-
Yatak içi hareketler,
-
Transfer eğitimi,
-
Kademeli mobilizasyon
gibi uygulamalar gerçekleştirilebilir.
Hastanın durumu stabil hale geldikçe rehabilitasyon programının yoğunluğu ve fonksiyonel hedefleri artırılabilir.
Bu nedenle erken rehabilitasyonda temel yaklaşım mümkün olan en erken zamanda, ancak hastanın klinik durumuna uygun yoğunlukta tedaviye başlamaktır.
Erken ve Yoğun Rehabilitasyon Neden Önemlidir?
İnme sonrası iyileşme sürecinde beynin değişebilme ve yeni bağlantılar oluşturabilme kapasitesi önemli rol oynar. Bu özellik nöroplastisite olarak adlandırılır.
Nöroplastisite sayesinde beyin, hasar sonrasında bazı fonksiyonları yeniden organize edebilir ve yeni hareket stratejileri geliştirebilir.
Rehabilitasyonda tekrarlayan, amaca yönelik ve aktif egzersizlerin kullanılmasının temel nedenlerinden biri bu öğrenme ve yeniden yapılanma süreçlerini desteklemektir.
Ancak rehabilitasyonun yoğunluğu her hastada aynı değildir.
Hastanın;
-
Genel tıbbi durumu,
-
İnmenin şiddeti,
-
Bilinç düzeyi,
-
Yorgunluğu,
-
Kas kuvveti,
-
Kardiyovasküler kapasitesi,
-
Rehabilitasyona aktif katılım düzeyi
dikkate alınarak tedavi yoğunluğu belirlenmelidir.
Hasta tolere ettikçe egzersiz süresi, tekrar sayısı ve görevlerin zorluk düzeyi kademeli şekilde artırılabilir.
Nöroplastisite Nedir?
Nöroplastisite, beynin deneyim, öğrenme veya hasar sonrasında yapısal ve işlevsel olarak değişebilme kapasitesidir.
İnme sonrasında hasar gören beyin dokusu nedeniyle daha önce otomatik şekilde gerçekleştirilen bazı hareketler zorlaşabilir.
Rehabilitasyon sırasında aynı fonksiyonların düzenli, tekrarlayıcı ve görev odaklı biçimde çalışılması, sinir sisteminin hareketi yeniden organize etmesine yardımcı olabilir.
Örneğin hasta kolunu uzatma hareketini yüzlerce kez farklı görevler içerisinde çalışabilir veya yürüme eğitiminde çok sayıda kontrollü adım tekrarı gerçekleştirebilir.
Burada yalnızca tekrar sayısı değil, hastanın harekete aktif katılımı ve egzersizin fonksiyonel bir amaca yönelik olması da önem taşır.
Nöroplastisite yalnızca inmeden hemen sonraki dönemle sınırlı değildir. İyileşmenin hızı zaman içinde değişebilse de uygun hastalarda daha ileri dönemlerde de rehabilitasyonla fonksiyonel kazanımlar sağlanabilir.
İnme Sonrası Rehabilitasyon Nasıl Planlanır?
Her inme hastası farklıdır.
Aynı bölgede inme geçirmiş iki hastada bile fonksiyonel etkilenme düzeyi ve rehabilitasyon ihtiyacı birbirinden farklı olabilir.
Bu nedenle tedavi öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılır.
Değerlendirmede;
-
Kas kuvveti,
-
Eklem hareket açıklıkları,
-
Kas tonusu ve spastisite,
-
Duyu fonksiyonları,
-
Oturma ve gövde kontrolü,
-
Ayağa kalkma kapasitesi,
-
Denge,
-
Yürüme,
-
Kol ve el fonksiyonları,
-
Günlük yaşam aktiviteleri,
-
Konuşma ve iletişim,
-
Yutma,
-
Bilişsel fonksiyonlar,
-
Psikolojik durum,
-
Hastanın önceki yaşam biçimi ve kişisel hedefleri
dikkate alınabilir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda kısa, orta ve uzun vadeli rehabilitasyon hedefleri belirlenir.
Multidisipliner İnme Rehabilitasyonu
İnme vücudun ve günlük yaşamın birçok alanını etkileyebildiği için rehabilitasyon çoğu zaman farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasını gerektirir.
Hastanın ihtiyaçlarına göre rehabilitasyon ekibinde;
-
Fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimi,
-
Nöroloji ve gerektiğinde diğer branş hekimleri,
-
Fizyoterapist,
-
Ergoterapist,
-
Dil ve konuşma terapisti,
-
Hemşire,
-
Psikolog,
-
Diyetisyen
gibi farklı sağlık profesyonelleri yer alabilir.
Multidisipliner yaklaşım, hastanın yalnızca yürüme veya kas gücü gibi tek bir sorununun değil, tüm fonksiyonel ihtiyaçlarının birlikte ele alınmasını sağlar.
İnme Sonrası Yürüme Rehabilitasyonu
Yürüme yeteneğinin yeniden geliştirilmesi birçok inme hastasının en önemli rehabilitasyon hedeflerinden biridir.
Tedavinin başlangıcında hasta bağımsız şekilde ayağa kalkamayabilir veya yürüme sırasında birden fazla kişinin desteğine ihtiyaç duyabilir.
Yürüme rehabilitasyonu hastanın mevcut seviyesine göre;
-
Yatak içi mobilizasyon,
-
Oturma dengesi,
-
Ayağa kalkma,
-
Ağırlık aktarma,
-
Denge eğitimi,
-
Paralel bar çalışmaları,
-
Destekli yürüme,
-
Robot destekli yürüme,
-
Yürüme bandı eğitimi,
-
Engel aşma ve günlük yaşam yürüme çalışmaları
şeklinde aşamalı olarak ilerletilebilir.
Tedavinin amacı yalnızca hastanın belirli bir mesafeyi yürümesi değil; daha güvenli, dengeli, kontrollü ve fonksiyonel bir yürüme becerisinin geliştirilmesidir.
İnme Sonrası Kol ve El Rehabilitasyonu
İnme sonrasında kol ve el fonksiyonlarının geri kazanılması bazı hastalarda yürüme fonksiyonundan daha uzun sürebilir.
Hastada;
-
Omuz hareketlerinde kısıtlılık,
-
Dirsek kontrolünde güçlük,
-
El bileği ve parmaklarda hareket kaybı,
-
Kavrama güçlüğü,
-
Elini açamama,
-
Nesneleri tutma ve bırakmada zorluk
görülebilir.
Üst ekstremite rehabilitasyonunda aktif ve aktif-yardımlı egzersizler, görev odaklı çalışmalar, günlük yaşam aktiviteleri, ergoterapi ve uygun hastalarda teknoloji destekli rehabilitasyon yöntemlerinden yararlanılabilir.
Amaç, kol ve elin yalnızca hareket etmesini değil günlük yaşam içerisinde mümkün olduğunca fonksiyonel şekilde kullanılmasını sağlamaktır.
Robotik Rehabilitasyon İnme Tedavisinde Nasıl Kullanılır?
Robotik rehabilitasyon teknolojileri inme sonrası tedavide geleneksel rehabilitasyon yöntemlerini desteklemek amacıyla kullanılabilir.
Hastanın fonksiyonel düzeyine göre;
-
Erken mobilizasyon sistemleri,
-
Robot destekli yürüme sistemleri,
-
Yürüme ve denge teknolojileri,
-
Üst ekstremite rehabilitasyon sistemleri,
-
El ve parmak rehabilitasyon cihazları
tedavi programına dahil edilebilir.
Robotik sistemlerin önemli avantajlarından biri hareketlerin yüksek sayıda, kontrollü ve tekrarlanabilir biçimde çalışılmasına olanak sağlamalarıdır.
Bazı sistemler aynı zamanda hastanın performansını ölçerek objektif veriler sunabilir ve rehabilitasyon programının hastanın gelişimine göre düzenlenmesine yardımcı olabilir.
Robotik rehabilitasyon tek başına inme tedavisinin yerine geçmez; kapsamlı ve kişiye özel rehabilitasyon programının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
İnme Sonrası Spastisite Tedavisi
İnme sonrasında bazı hastalarda kas tonusunda artış meydana gelebilir. Bu durum spastisite olarak adlandırılır.
Spastisite;
-
Kolun gövdeye doğru çekilmesine,
-
Dirseğin bükülü kalmasına,
-
Elin yumruk şeklinde kapanmasına,
-
Bacağın sertleşmesine,
-
Ayağın içe veya aşağı doğru dönmesine,
-
Yürümenin zorlaşmasına
neden olabilir.
Spastisite tedavisi hastanın fonksiyonel ihtiyaçlarına göre planlanır.
Tedavide fizyoterapi, germe ve pozisyonlama uygulamaları, ortezler, ilaç tedavileri ve uygun hastalarda botulinum toksin enjeksiyonları gibi farklı yöntemlerden yararlanılabilir.
Amaç yalnızca kas tonusunu azaltmak değil; hareketi, günlük yaşam fonksiyonlarını, hijyeni ve hasta konforunu geliştirmektir.
İnme Sonrası Günlük Yaşam Aktivitelerinin Yeniden Kazanılması
Rehabilitasyonun başarısı yalnızca hastanın kas kuvvetindeki artışla değerlendirilmez.
Hastanın kazandığı fonksiyonları günlük yaşamında kullanabilmesi önemlidir.
Bu nedenle rehabilitasyonda;
-
Yatakta dönme,
-
Yataktan kalkma,
-
Sandalyeye transfer,
-
Tuvalet kullanımı,
-
Giyinme,
-
Yemek yeme,
-
Kişisel bakım,
-
Ev içerisinde güvenli hareket,
-
Merdiven kullanımı
gibi günlük yaşam aktiviteleri de çalışılır.
Hedef hastanın mümkün olduğu ölçüde başkasına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşamına daha aktif şekilde katılmasını desteklemektir.
İnme Sonrası Rehabilitasyon Ne Kadar Sürer?
İnme rehabilitasyonu için bütün hastalarda geçerli standart bir süre bulunmaz.
Rehabilitasyon süresi;
-
İnmenin şiddetine,
-
Beyindeki hasarın yerine ve büyüklüğüne,
-
Hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna,
-
Başlangıçtaki fonksiyonel seviyeye,
-
Eşlik eden hastalıklara,
-
Rehabilitasyon programının yoğunluğuna,
-
Hastanın tedaviye katılımına,
-
Ortaya çıkan komplikasyonlara
göre değişebilir.
Bazı hastalarda önemli fonksiyonel gelişmeler ilk haftalar ve aylarda görülürken rehabilitasyon ihtiyacı daha uzun süre devam edebilir.
Bu nedenle rehabilitasyon, sabit bir süre sonunda otomatik olarak sonlandırılan bir süreç olmamalıdır. Hastanın gelişimi belirli aralıklarla değerlendirilerek yeni fonksiyonel hedefler oluşturulabilir.
Felç Sonrası İyileşme Mümkün müdür?
İnme sonrası iyileşmenin düzeyi her hastada farklıdır.
Hasarın büyüklüğü ve yeri, hastanın başlangıçtaki nörolojik durumu, yaşı, eşlik eden hastalıkları ve rehabilitasyona verebildiği aktif katılım iyileşme sürecini etkileyebilir.
Bazı hastalar fonksiyonlarının önemli bir bölümünü yeniden kazanabilirken bazı hastalarda belirli düzeyde kalıcı fonksiyon kayıpları devam edebilir.
Bu nedenle rehabilitasyonda gerçekçi ve kişiye özel hedefler oluşturmak önemlidir.
Tedavinin amacı her hastaya aynı sonucu vaat etmek değil, hastanın mevcut kapasitesini değerlendirerek ulaşabileceği en yüksek fonksiyonel bağımsızlık düzeyini desteklemektir.
İnme Sonrası Rehabilitasyonun Temel Hedefi
İnme rehabilitasyonunun temel hedefi yalnızca hastanın yeniden yürümesini sağlamak değildir.
Rehabilitasyon; hareket, denge, kol ve el fonksiyonları, konuşma, yutma, bilişsel beceriler ve günlük yaşam aktivitelerini birlikte ele alan kapsamlı bir süreçtir.
Kişiye özel oluşturulan rehabilitasyon programı ile hastanın;
-
Kaybedilen fonksiyonlarının yeniden kazanılmasının desteklenmesi,
-
Mevcut yeteneklerinin geliştirilmesi,
-
İkincil komplikasyonların azaltılması,
-
Günlük yaşamda bağımsızlığının artırılması,
-
Aile, sosyal yaşam ve mümkün olan durumlarda iş hayatına yeniden katılımının desteklenmesi
hedeflenir.
İnme sonrası rehabilitasyon, hastanın ihtiyaçlarının zaman içerisinde yeniden değerlendirilmesini gerektiren dinamik, multidisipliner ve kişiye özel bir tedavi sürecidir.
İnme (Felç) Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İnme sonrası rehabilitasyona ne zaman başlanır?
Rehabilitasyon hastanın tıbbi durumu izin verdiği ölçüde akut dönemde başlayabilir. Ancak rehabilitasyonun zamanı ve yoğunluğu hastanın klinik durumuna göre belirlenmelidir. Özellikle ilk 24 saatte yoğun mobilizasyon her hasta için uygun değildir.
İnme sonrası tamamen iyileşmek mümkün müdür?
İyileşmenin düzeyi kişiden kişiye değişir. İnmenin yeri ve büyüklüğü, başlangıçtaki fonksiyonel kayıp, hastanın genel sağlık durumu ve rehabilitasyon süreci sonucu etkileyebilir. Bu nedenle her hasta için bireysel değerlendirme yapılmalıdır.
İnme sonrası yürümek ne kadar sürede geri gelir?
Bunun için standart bir süre vermek mümkün değildir. Bazı hastalar erken dönemde destekle yürümeye başlayabilirken daha ağır etkilenmiş hastalarda yürüme rehabilitasyonu daha uzun sürebilir.
İnme sonrası robotik rehabilitasyon kullanılabilir mi?
Evet. Hastanın klinik ve fonksiyonel durumu uygun olduğunda robot destekli yürüme, üst ekstremite ve el rehabilitasyon sistemleri kapsamlı rehabilitasyon programına dahil edilebilir.
İnme sonrası el ve kol hareketleri geri gelebilir mi?
Üst ekstremite fonksiyonlarında farklı düzeylerde iyileşme görülebilir. Sonuç hastanın etkilenme düzeyine göre değişir. Yoğun, tekrarlayıcı ve fonksiyonel egzersizler üst ekstremite rehabilitasyonunun önemli bir parçasıdır.
İnme sonrası fizik tedavi ne kadar devam etmelidir?
Tedavi süresi hastaya göre belirlenir. Hastanın fonksiyonel kazanımları, hedefleri ve devam eden rehabilitasyon ihtiyacı düzenli olarak değerlendirilerek programa devam edilip edilmeyeceğine karar verilir.
İnme rehabilitasyonunda yalnızca fizik tedavi yeterli midir?
Her zaman değil. İnme; yürümenin yanı sıra el fonksiyonlarını, konuşmayı, yutmayı, bilişsel becerileri ve psikolojik durumu da etkileyebilir. Bu nedenle ihtiyaç halinde farklı disiplinlerin birlikte çalıştığı multidisipliner rehabilitasyon yaklaşımı uygulanır.